Dünya ve güneş enerjisi

Fosil yakıtları ve kirli teknolojileri hızla terk eden dünya enerji sektöründe yenilenebilir enerji kaynakları her geçen gün kendisine daha fazla yer bulmaktadır. Yenilenebilir kaynaklar dediğimiz zamansa aklımıza şüphesiz ki güneş ve rüzgar enerjileri gelmektedir. Dünyadaki en doğal iki etken olan güneş ışığındaki ışık enerjisi ile rüzgardaki kinetik enerjiden yararlanılarak elektrik üreten bu teknolojiler, artık küçük çaplı gönüllülük-hobi esasına dayanan üretimler değil; holdinglerin ilgilendiği dev yatırımlar konumundadır.

Bu yazımızda yükselen iki trendden güneş enerjisinin dünyadaki durumundan, güneş enerjisinde öncü ülkelerden ve muhtemel gelişim senaryolarından bahsedeceğiz.

Dünyada güneş enerjisi kullanımı

Öncelikle güneş enerjisi, her ne kadar doğal, temiz ve bedava bir kaynak olsa da ülkelerin coğrafi konumu verimlilik konusunda çok önemlidir. Sonuçta dünyanın farklı enlemleri farklı miktarda güneş ışığı almaktadır. Ama birazdan ülkeleri inceleyeceğimiz zaman bu dezavantajı rahatlıkla aşan ve lider olan ülkeler de bulunabildiğini göreceğiz, o ayrı mesele..

Şimdilik sadece yıllık güneş alma miktarına göre konuşursak kuzey enlemlerinde bulunan Kanada, Norveç, İzlanda ya da en güney enlemlerdeki Güney Afrika, Arjantin gibi ülkelerle Kuzey Afrika, Orta Amerika, Güney Avrupa, Orta Asya gibi bölgelerin sahip olduğu avantajlar bariz şekilde farklıdır. Bu yüzden de hükümetlerin güneş enerjisine gösterdiği ilgi de derecesine göre değişmektedir.

Ama dünyada elektrik enerjisinin üretimi ve naklini düşünürsek, yıllık güneş alım miktarını ekarte edebilecek önemli bir faktör daha mevcut: Enerji nakliyatı..

Mesela enlemlere göre güneş alma miktarını göz önüne aldığımızda bazı okuyucuların aklına “O zaman Afrika çölleri güneş enerjisi için en verimli bölgeler değil midir?” diye gelmiş olabilir. Aklınıza gelen düşünce doğru da… Zaten Afrika sahrası ve benzeri cıvarlarda nadir de olsa yatırımlar mevcuttur. Fakat yerleşim yerlerine uzak, kuş uçmaz kervan geçmez bölgelerde bulunan çöllerde üretilen elektriği bir de nakletme maliyeti doğacağı için ikinci bir masraf ortaya çıkmaktadır. Bu da çöllerde ve sıcak bölgelerde yatırım yapmak isteyen enerji şirketlerinin aklını çelmektedir.

Bu yüzden güneş enerjisi yatırımı yaparken enlemlerin uygunluğu ile iç-dış ticaret, nakliyat kolaylığı olan ülkeler yoğun ilgi görmektedir. Örneğin; İspanya, Kuzey Afrika ülkeleri, Türkiye, aynı enlemde aynı gelişmişlik seviyesine sahip benzer ülkeler.. Yani dünyada güneş enerjisi; coğrafi konum, gelişmişlik seviyesi ve lojistik imkanıyla bağlantılı karmaşık bir süreç eşliğinde gelişmektedir.

Güneş enerjisi üretiminde lider ülkeler

Her şeye rağmen dünyada en çok güneş enerjisi üreten ülkelere bakınca söz konusu analizden farklı bir tabloyla karşılaşıyoruz. Yıllık güneş alma miktarı düşük olmasına rağmen kuzey ve güney yarımkürede bulunan ülkelerin çoğunun gelişmekte olan ülkeleri geçtiği, dünya güneş enerjisi üretiminde önemli bir yüzdeye sahip oldukları gözlenmektedir.

Ülkeleri verdiğimiz zaman zihninizde daha iyi canlanacaktır. Örneğin; 2012 verilerine göre güneş enerjisi üretiminde en iyi 10 ülke şu şekildedir:

  1. Almanya: 32.411 MW
  2. İtalya: 16.361 MW
  3. Çin: 8.300 MW
  4. Amerika: 7.777 MW
  5. Japonya: 6.914 MW
  6. İspanya: 5.166 MW
  7. Fransa: 4.003 MW
  8. Belçika: 2.650 MW
  9. Avustralya: 2.412 MW
  10. Çek Cumhuriyeti: 2.072 MW

Bakınız sevgili okurlar. İlk sırada olan Almanya; aslında soğuk denebilecek bir iklime sahiptir, enlem olarak hayli kuzeydedir ama güneş enerjisi üretiminde liderdir. 2017 yılına girerken de bu tablonun değişmediğini hepimiz biliyoruz. Öyle ki; 2012 güçlerinde 2. sırada olan İtalya’yı bile ikiye katlamış.

İtalya’nın enlemiyle kalkınmışlığı birleştiği için onu biraz daha normal karşılayalım. 3. sırada olan Çin; dünyadaki teknolojilere insan gücü ve adaptasyon yeteneğiyle ayak uydurmakta ve sıralamada kendine bu şekilde yer bulmaktadır. Gelecek yıllarda da Avrupa ile ABD’nin gelişmiş endüstrisine rağmen insan gücü sayesinde ön sıraları zorlaması beklenmektedir. 10. sırada bulunan Çek Cumhuriyeti ise, Batı Avrupa’ya göre daha geri bir ülke olan Doğu Avrupa ülkesi olarak herkesi şaşırtmaktadır.

Keza diğer sıralamalarda olan ülkeler de yıllık güneş alma miktarına bakıldığı zaman o kadar da şanslı değillerdir. Ama gördüğünüz gibi okurlar; gelişmiş bir endüstri, geleceğe yönelik yatırım bilinci birleştiği zaman kuzeydeki Almanya’nın; yıl boyu çok daha fazla güneş alan Kuzey Afrika’yı ezip geçmesi rahatlıkla mümkün olmaktadır. Türkiye ise 2012 verilerine göre henüz ilk 20’de dahi değildir.

Güneş enerjisinin geleceği

Gelecekte güneş enerjisinin; uluslararası hamlelerin artmasına ve enerji nakliyesi gibi işlerin kolaylaşmasına bağlı olarak dünya toplamında hızla artması su götürmez bir gerçektir. Örneğin; endüstrisi gelişmiş Alman, ABD’li, Danimarkalı şirketlerin yeterli alt yapıya sahip olmayan fakat çok uygun iklimi bulunan Kuzey Afrika il iç kesimleri, Türkiye ve diğer gelişmekte olan ülkelere kurulum yaptığını görebiliriz.

Çin ise gelecek birkaç yılda Avrupa ve ABD’nin korkulu rüyası olacağını şimdiden belli etmektedir. Sahip olduğu üretim ve taklit potansiyeline ek olarak endüstrisinin de gelişmesiyle Çin’in Uzakdoğu’da en önemli üretici güçlerden biri olması beklenmektedir.

Türkiye’nin ise dünyadaki bütün bu güneş enerjisi yatırımlarında sahip olduğu jeopolitik konumu, enlem bakımından da sahip olduğu şansı iyi değerlendirmesi gereklidir. Uluslararası yatırımlar veya devlet teşviklerinin yanı sıra Türkiye; kendi sanayisinin ve üretim gücünün hiç de öyle çok düşük olmadığı gerçeğiyle yüzleşmelidir. Sahip olduğu imkanlarla bir getirisi olmayacak ve insanlarını kendisinden soğutacak alanlar yerine güneş enerjisi gibi refah seviyesini arttıracak sektörlere kanalize olması gereklidir.


Evet sevgili okurlar. Lütfen dünyada güneş enerjisi üretimiyle ilgili fikirlerinizi ve yorumlarınızı belirtmekten çekinmeyin. Sonraki yazılarda diğer yenilenebilir enerji kaynaklarının durumuna da değineceğiz. Şimdilik hoşça kalın.

Bunlar da ilginizi çekebilir!

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*