Dünya ve Plastik Geri Dönüşümü

Üretildiği malzeme itibariyle bir petrol ürünü olan plastik, geri dönüştürülmemesi halinde dünyada en çok atık yaratan, ayrıca birim atık başına en çok zarar veren materyaller arasındadır. Kağıt, cam, alüminyum gibi materyallerden daha beter olarak plastiğin doğaya karışmasının, tonlarcasının bir araya gelmesi halinde ve uzun vadede ham petrolün toprağa dökülmesinden hiçbir farkı yoktur. Plastik malzemelerin doğaya terk edilmesi halinde meydana gelen zararı hatırlayacak olursak: Plastik bir atığın doğada çözünmesi için gereken süre denizde 400 yıl iken, karada 800 yıldır.

Bakın; bir çağın kapanıp diğerinin açılabileceği, yaklaşık 10 insan neslinin yaşayabileceği bir süreden bahsediyoruz. Farz-ı misal; ormanlık alanda bıraktığınız plastik bir şişe; hiç kimse tarafından oradan alınmazsa 2700 yılında yaşayan 20. nesil torununuz tarafından görülebilir ve yaptığınız ihmalkarlığın ceremesini çekebilir. 

Böyle olmasında tabii ki plastiğin bir petrol ürünü ve olabilecek en yapay malzemelerden biri olmasının payı büyüktür.

Modern sanayinin ve teknolojinin ürünü olmasının belki tek pozitif yönü olarak plastik atıklar; neredeyse %100 geri dönüşebilen ve ikincil hammadde olarak kullanılabilen malzemelerdir. Tabii ki kaliteli plastik gerektiren ürünlerin bazılarını ikincil hammaddeyle karşılayabileceğiniz teknoloji henüz mevcut değildir. Fakat piyasada kullanım alanı bulunan plastiklerin pek çoğu için gerekli olan şartları, geri dönüştürülmüş plastik atıklar sağlayabilmektedir.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR: PLASTİK GERİ DÖNÜŞÜMÜ NASIL YAPILIR?

Peki verdiği ararlar bu boyutlara varabilen ve geri dönüştürülmesi hayli önemli olan plastiklerin dünyadaki geri kazanım durumu nedir? Dünya; kullanıp doğaya terk ettiği plastiklerin geri kazanımı konusunda ne aşamadadır?

Dünyada plastik malzemelerin geri kazanımı

Plastik geri dönüşümü dendiği zaman, bu işin piri olmuş, kullandığı plastiğin sarfiyatını fazlasıyla telafi eden ülkeler tabii ki uygar Avrupa devletleridir. Zaten tüm çeşitleriyle geri dönüşüm; belli bir ekonomiye ve bilince ulaşmış ülkelerin yapabileceği, dünya arenasında ön plana çıktığı bir sektördür. Üçüncü dünya ülkelerinde ne yazık ki bu bilinç gelişmemiştir ve sadece tüketici vaziyetindedirler.

Kullanılan plastiklerin geri dönüştürülmesi hususunda da yine tablo değişmemektedir. Atık plastiklerin geri dönüştürülmesinde dünya birinciliği %70’lere varan verim ile Almanya iken, 2. ve sonraki sıraları ise %65, %60’lara doğru inen verimlerle İskandinav ülkeleri, Belçika, Avusturya gibi Avrupa ülkelerinin elindedir.

Almanya’nın plastik geri dönüşümünde sahip olduğu %70’lere varan oran; plastik geri dönüşümüne yeterli miktarda yatırım yapmış olmanın ve en önemlisi, vatandaşları arasında geri dönüşüm bilincinin oturmuş olmasının bir sonucudur. Zaten sanayi ve endüstrideki o meşhur disiplini ile Almanya, tüm geri dönüşüm alanlarında lider konumundadır. Bu ülkeler, topraklarında üretilen plastik atıkları geri dönüştürmekle kalmayıp, dünya çapında yaptıkları faaliyetler ile de bir “geri dönüşüm piyasası”na ön ayak olmaktadır. Tabii ki Türkiy’nin de bu treni kaçırmaması ve devasa nüfus potansiyeli ile elde edebileceği payı alması gereklidir.

Zihinleri netleştirmek için isim isim sayaak olursak dünya plastik geri dönüşümünde başı çeken ülkeler şu şekildedir:

  • Almanya
  • Norveç
  • Danimarka
  • İsveç
  • Holanda
  • Belçika
  • Avusturya

Aynı ülkelerin diğer materyaller konusunda da ne kadar ciddi çalıştıklarının bir tablosunu görmek isterseniz “Dünya ve kağıt geri dönüşümü” başlıklı bu yazıyı da okuyabilirsiniz.

Avrupa ülkelerinin yanı sıra Kanada, ABD, Rusya, Brezilya gibi uzaktaki gelişmiş ülkelrde de plastik geri dönüşümü için gereken adımlar atılmakta ve her geçen yıl plastik geri kazanımındaki verimleri artmaktadır.

OKUMADAN GEÇMEYİN: TÜRKİYE VE PLASTİK GERİ DÖNÜŞÜMÜ


Dünyadaki bu tabloya kıyasla Türkiye’nin durumuna bakacak olursak, özellikle plastik geri dönüşümünde muazzam bir büyüme kaydettiğini görürüz. Özellikle 2005 ve sonrasında yapılan teşviklerin, reformların getirisi olarak Türkiye’de plastik atıkların geri kazanımı katlanarak artmış, 2013 yılında yapılan “Milli Geri Dönüşüm Eylem Planı” sayesinde Avrupa’nun gözdelerinden biri haline gelmiştir. Ulaşılan seviye hala sahip olunan potansiyele kıyasla yetersizdir fakat Türkiye’yi söz konusu lider ülkelerin dikkatini çekecek seviyeye getirdiği kesindir.

Üçüncü dünya ülkelerindeki plastik geri dönüşümü ise kelimenin tam anlamıyla “rezalet” durumundadır ve kullanılan hammaddelerin çoğu doğaya terk edilmektedir.

 

 

Bunlar da ilginizi çekebilir!

1 yorum

  1. Bilindiği üzere Uşak ilimiz tekstil anlamında oldukça önemli bir konumdadır. Uşak’ta bulunan bir tekstil fabrikası plastik geri dönüşümüne de el atmış ve ortaya güzel sonuçlar çıkmıştır.Şöyle ki, geri dönüştürülmek üzere toplanan plastikler belli sıcaklıklarda çok ince formlara getirildikten sonra başta elyaf üretiminde ve diğer tekstil alanlarında kullanılmaktadır.

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*