Elektronik geri dönüşümü nasıl yapılır?-Basamakları nelerdir?

atık monitörler

Geri dönüştürülebilir malzemeler arasında elektronik atıklar; diğerlerine göre daha az duyulmasına rağmen çelişkili bir şekilde günümüzün en acil geri dönüşüm meselelerinden biridir. Neden böyledir diye soracak olursanız cevabı basit: Şöyle bir etrafınıza bakın bakalım elektroniğe dökülmeyen bir sektör kaldı mı? Radyolar ve TV’ler ile başlayan elektronik malzeme kullanımı bunların kumandalarıydı, çamaşır ve bulaşık makineleriydi, mutfak aletleriydi, bilgisayarlardı, cep telefonlarıydı derken hayatımızın her alanında yer tutar oldular. Hele ki birçok kitap kurdunun hayatına yerleşen e-kitap, kindle gibi şeyler; elektronik geri dönüşüm ihtiyacının, kağıt geri dönüşüm oranını düşürecek şekilde artacığının habercisi niteliğindeydi.

Peki bu durumda “Elektronik kirlilik aslında ağaçları korumaya yardımcı olmaktadır?” gibi bir iddiada bulunabilir miyiz? Tabii ki hayır!..

Neyse, daha fazla soru sorup karşılaştırma yapmadan e-atıkların barındırdığı tehlikelerden ve nasıl geri dönüştürülebileceklerinden bahsedelim:

Elektronik atık nedir?

Ene genel tanımıyla elektronik atık; yukarıda bahsettiğimiz elektronik aletlerin kullanım ömrünü doldurup çöpe atılanların tümüne verilen genel bir isimdir. Bu özellikleri sebebiyle diğer atık çeşitlerine göre epey farklı bir statüye sahiptir. Örneğin; bir PC monitörünü ele alacak olursak, elektronik atık olarak kabul edilen kısmı aslında monitörün kapladığı alana göre son derece küçük bir kısmıdır. Tesislere atık olarak gelen monitörün cam, plastik gibi kısımları ayrıldıktan sonra gerekli işlemler uygulanır ve geri dönüşümü yapılır. Aynı durum yine birçok elektronik aygıt için de geçerlidir. Ama böyle bir durumda olmasına rağmen elektronik atıklar; kağıt, plastik, cam, vs. çeşitlerine göre çok daha tehlikelidir. En basitinden bir PC monitörünün yapısında ağırlığının %5-6’sı kadar kurşun bulunması bu durumu yeterince açıklamaktadır. Söz konusu kurşunun toprağa karışması halinde vereceği zararı ve bu topraktan başlayan besin zincirinin nasıl etkileneceğini düşünürsek; yazının başındaki kağıt atık karşılaştırmasının ne kadar yersiz olduğunu görürüz…:)

Elektronik geri dönüşümü nasıl yapılır?

E-atıkların geri kazanımının süreci temel itibariyle diğerlerine benzemektedir. Ama atık çeşitliliğinden ve daha üst seviye olmasından dolayı aşamalar biraz daha meşakkatlidir.

1)Öncelikle tüm elektronik atıklar tesise getirilir ve monitörler, aydınlatma cihazları, lambalar gibi belli başlı kateogrilere ayrılırlar. Bunların dışında kalan “tanımsız” atıklar da geri dönüşümü yapılmak üzere ayrı bir alanda toplanır.

2)Ayrılmış olan lambalar, monitörler, vs. e-atıklar geri dönüşümlerine devam edilmesi için ilgili kuruluşlara gönderilir. Tüm bu atıkların işe yaramaz kısımları imha edildikten veya değerlendirildikten sonra elde edilen plastik, bakır, demir, vs. malzemeler işleme alınır ve çeşitli yöntemlerle geri kazandırılır. Yani elektronik geri dönüşüm aslında başlı başına bir çeşit değil; yapısında birçok farklı malzeme bulunduran elektronik aygıtların bileşenlerine ayrılmasını ve bu hammaddelerin geri dönüştürülmesini sağlayan bir geçiş aşamasıdır. Aşağıda bu aşamaların zihninizde daha iyi canlanmasını sağlayacak bir video mevcuttur.

Evet değerli okurlar… Elektronik geri dönüşümün genel hatlarıyla işleyişi bu şekildedir. Her geçen yıl daha da önem kazansa da e-geri dönüşümün diğer maddelere göre hem geri dönüşüm tesisleri hem de atık bağışlamak isteyen gönüllüler açısından birçok zorluğu bulunmaktadır. Sonraki yazılarımızda bu zorlukların giderilebilmesi için yapılabileceklerden ve ve olası çözümlerden bahsedeceğiz. Sizler de bu konudaki görüşlerinizi yorumda belirterek yeni fikirlere vesile olursanız seviniriz.

Sağlıcakla kalın…

 

Bunlar da ilginizi çekebilir!

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*