Kano sporu nedir?Nasıl yapılır?

Doğa sporlarını ve dünyadaki, Türkiye’deki konumlarını anlattığımız yazılarımıza kaldığımız yerden devam ediyoruz. Bu yazımızın konusu ise ülkemize biraz uzak olsa da fanatikleri tarafından gayet iyi bilinen ve rağbet gören bir branş: Kano…

Türkiye’ye neden köken ülkelere göre daha uzaktır? Cevabı basit. Çünkü kano; Anadolu’da hem eski çağlarda hem de yakın tarihte kültürel anlamda var olmuş bir taşıt değildir. Bir de doğa sporlarına birer ekoturizm ögesi olarak gereken değerin ne kadar verildiğini hesaba katarsak, yüzyıllar boyunca sürmüş bir kültürel figür olarak kanoyu sporculuğa taşıyan ülkelerle yarışması pek mümkün değildir.

Kano nedir?

Kano sporuna (İngilizcesiyle kanoing olarak da bahsedilir) geçmeden önce bir genel kültür formatında bu taşıtın ne olduğundan ve nasıl yapıldığından kısaca bahsedelim:

Kano; daha çok Kızılderililere ait, derin olmayan sakin sularda ulaşımı sağlamaya yarayan hafif bir tekne olarak bilinir. Kuzey Amerika’da var olan bu kullanımı tamamen doğru bir bilgidir. Fakat bilinmeyen bir yönüyle dünyada kano; Avupa, Afrika, Grönland gibi pek çok farklı coğrafyada kullanılmış bir ulaşım aracıdır. Hatta dünyada bilinen en eski kano; M.Ö. 8000’lere ait olmak üzere Hollanda’da bulunmuştur. Bunun yanı sıra Danimarka ve çevresinde bulunan kalıntılar da mevcuttur. Yani Vikinglerin ataları olan toplulukların da Baltık Denizi ve çevresinde ulaşım amacıyla kano yapımı konusunda kendilerini geliştirdikleri aşikardır.

İlginizi çekebilir: Rafting nedir? Nasıl yapılır?

Fakat farklı coğrafyaların kano çeşitleri arasında tabii ki birtakım farklılıklar mevcuttur. Örneğin; Kızılderililer kano yapımı için ahşap bir iskelet ve huş kaplama kullanırken, Afrika ve Pasifik yerlileri ise kütükleri oyarak bu araçları yapmaktadır. Kızılderili ve Viking kanoları uzun yollar alabilmek için daha uygunken; Eskimo kanoları ise dar ve eğimli sularda, sığ sularda ilerlemek için daha uygun, manevra kabiliyeti yüksek versiyonlardır.

Günümüzde de spor amacıyla kullanılan kanolar bu farklılıklar doğrultusunda iki ana kategoride toplanmıştır: Açık Kanada Kanosu ve Eskimo Kayağı.

bir Kızılderili kanosu
bir Kızılderili kanosu

Bir doğa sporu olarak kano

Tarihte ulaşım amacıyla söz konusu kullanımından sonra kano; 1800’lü yıllara girildikten sonra bir eğlence aracı haline gelmeye başlamıştır. Yani pek çok doğa sporunun geçmişinde olduğu gibi Kanoing’te de; ilkel insanların temel ihtiyaçlar nedeniyle ürettikleri araç ve gereçlerin, doğaya geri dönüş amacıyla kullanılması vardır. Ayrıca bu spor da, birçok doğa sporunda olduğu gibi Britanya Adası’nda başlatılmıştır.

Bir spor bazında ilk kano seferi; 1865 yılında İskoçyalı John MacGregor tarafından yapılmıştır. Kendi yaptığı kanosuyla 1600 km yol kat etmeyi başaran MacGregor; bu denemesi sonrasında denizde geçen serüvenini kitaba dökmüş ve spor-denizcilik caimasında kanoya karşı büyük ilgi uyandırmıştır. Hemen bir yıl sonrasında, 1866 yılında İngiltere’de ilk kano kulübü kurulmuş ve çalışmalarına başlamıştır.

Bu tarihten itibaren amatör etkinlikler ve turnuvalarla geçen Kanoing faaliyetler; 1948 yılında Uluslararası Kano Federasyonu (ICF)’nun kurulmasıyla bambaşka bir boyut kazanmıştır.

Kanada Kanosu
Kanada Kanosu

Kano çeşitleri nelerdir?

Eskilerden var olan inşa bilgisi ve kullanım amaçları doğrultusunda günümüzde kanolar; Açık Kanada Kanosu ve Eskimo Kayağı olmak üzere iki ana kategoride toplanır. Müsabakalar ise daha çok Kanada Kanoları kullanılarak yapılır.

Çünkü; durgun sularda hız yapmaya daha uygun olan bu kanolar, müsabakanın amacına daha uygundur. Kızılderililerin yaptığı örneklerden geliştirilen bu araçlar; 5-5,5 metre uzunluğunda, 80-85 cm genişliğinde ve 30-40 cm derinliğinde olmaktadır. Kürekler ise tek uçludur. Eğer tek kişi kullanıyorsa, farklı taraflardan kürek çekerek kanoya yön verir. İki kişi kullanıyorsa biri sağ, diğeri sol taraftan kürek çekerek düz bir ilerleme sağlamaya çalışır. Birden fazla kişinin kullandığı kanolarda yön verme sorumluluğu kıç tarafında oturan yarışçıya aittir.

Okumadan geçmeyin: ATV sporu nasıl yapılır?

Eskimo kayakları ise bahsettiğimiz gibi engebeli ve dalgalı sularda sürmek için daha uygundur. Bu tip kanoların kullanıldığı “Azgın su yarışları” adlı bir turnuva bile vardır. Fakat yarışlar için özelleştirilmeyen, manevra kabiliyeti yüksek Eskimo kanoları daha çok ulaşım amacıyla kullanılmaktadır.

bir Eskimo kanosu
bir Eskimo kanosu

Türkiye ve kano

Avrupa’da ve dünyada yaygınlaşan kano sporunun Türkiye’ye gelmesi de 1990’lı yıllar cıvarında olmuştur. 1993-94 sularında ilk defa ülkemizde kano sporu faaliyetlerine başlanmış, kısa bir dönemliğine oluşturulan federasyon daha sonra 1994 yılında Kürek Federasyonu bünyesine katılmıştır.

2003 yılında ise geçen süre boyunca artan ilgi ve gelişim sayesinde federasyon yeniden bağımsız bir yapıya bürünmüş ve Türkiye Kano Federasyonu ismiyle çalışmalarına başlamıştır. Toplam 7 branşta Avrupa ve Dünya Şampiyonalarına katılan federasyonumuzun sitesinde buradan ulaşabilirsiniz.

Bunu da okuyabilirsiniz: Mağaracılık nedir? Hakkında bilinmesi gerekenler nelerdir?

Coğrafi konumu ve sahip olduğu akarsular sayesinde kano; Türkiye’de gelişime son derece açık bir doğa sporudur.


Sizler de kano sporu hakkında belirtmek istediklerinizi ve fikirlerinizi yorum kısmında belirtebilir, tüm okuyucularımızla paylaşabilirsiniz. Sonraki yazılarda görüşmek dileğiyle, hoşça kalın.

Bunlar da ilginizi çekebilir!

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*