Organik hayvancılık için gerekli şartlar nelerdir?

Organik hayvancılık; organik tarım ile paralel bir şekilde gelişim gösteren bir sektördür. Hem daha yeni olması hem de biraz daha zor ve meşakkatli olması (şu an için) sebebiyle dünyada da Türkiye’de de emekleme aşamasındadır ve yeni yeni yükselişe geçmeye başlamıştır.

Bu duruma rağmen ülkemizde dahi pek çok organik sevdalısı bu işi yapmak istemekte, organik hayvancılık için gerekli şartları ve dikkat edilmesi gereken hususları araştırmaktadır. Tabii ki her meslekte olduğu gibi organik hayvancılıkta da bazı avantajlar ve dezavantajlar mevcuttur, aynı zamanda yerine getirilmesi gereken sorumluluklar ve yeterlilikler de bulunmaktadır. Eğer siz de “Ben bunları öğrenmek istiyorum ve organik hayvancılığa başlamaya hazır bir bilgi birikimi edinmeye çalışıyorum.” diyorsanız, organik hayvancılık kategorimize şöyle bir göz atabilirsiniz. Ha; eğer daha yeni araştırmaya başladıysanız, hepsinden de önce “Organik hayvancılık nedir?” adlı yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

Evet; şimdi de gelelim organik hayvancılık için yerine getirilmiş olması gereken şartlara… Öyle ya, teorik bilginizi edindiniz, pratik tecrübeler kazandınız, sermayeniz, icraat yeriniz, iş planınız, her şeyiniz hazır. Peki ya işletmeyi kurduktan ve hizmet görmeye başladıktan sonra sizleri neler bekliyor? Hangi standartları ve denetimleri mutlaka geçmelisiniz? İşte organik hayvancılığın gerekliliklerine dair kısa ve öz bir liste:

1) Beslenen hayvanların organik kökeni

Ne demektir bu? Büyükbaş, küçükbaş, kümes, her ne olursa olsun besleyeceğiniz ve ürünlerini satacağınız hayvanların belirli bir organik beslenme, yaşama koşulları olması gereklidir. Yani siz; yetişkinlik çağına kadar normal şartlarda yaşamış bir hayvanı birdenbire organik hayvancılık esaslarına göre beslemeye başladıktan sonra çaat diye organik ürün şeklinde pazarlayamazsınız.

Bu duruma karşı da sertifika kuruluşları tarafından önlem alınmış. Buna göre; besleyeceğiniz ve “organiktir” şeklinde etini, sütünü, yumurtasını piyasaya süreceğiniz hayvanın en az üç kuşaktır organik hayvancılık esaslarına göre yaşayan bir birey olması gereklidir. Tıpkı organik tarımda toprağın adaptasyon süreci boyunca ürünlerin “yarı organik, veya organik tarım geçiş aşaması ürünü” şeklinde pazarlanması gibi… Dikkat: Genelde 3 nesil olarak belirlenen adaptasyon süreci; ülkelere, bölgelere ve farklı ürün stoklarına göre değişiklik gösterebilir, bunun özel araştırmasını yapmak sizin sorumluluğunuzdadır.

2) Sürünüzün besin kaynakları da tamamen organik olmalıdır

Organik hayvancılığın tarımdan bağımsız gelişememesinin sebebi biraz daha bundandır. Yani siz “Ben organik hayvancılık yapacağım.” diye sürünüzü yetiştirmeye başlarsınız, kümes hayvanlarınızı, ineklerinizi, büyükbaşlarınızı güzel güzel yetiştirirsiniz. Ama beslenme kaynakları organik tarım ürünlerinden gelmediği sürece bunun organik hayvancılıkla pek alakası olmayacaktır. Çünkü etinden, sütünden, yumurtasından faydalanacağınız hayvanın vücuduna, sürekli uzak durmaya çalıştığımız katkı maddeli, doğal olmayan gıdalardan girmiş olacaktır.

Bu konuda da 9 aylıktan küçük olan ineklerin %20’ye kadar organik olmayan ürünlerle beslenebilmesi, aynı şekilde maksimum birkaç aylık olan yavruların sürüye sahil edilip organik hayvancılıktan sayılması gibi toleranslar mevcuttur. Ama bu da sertifika kuruluşlarına ve ülkelere göre değişiklik göstermektedir.

3) Yaratacağınız yaşam koşulları hayvanların doğal yaşamıyla tamamen uyumlu olmalıdır

Ne demektir bu? Geleneksel hayvancılığın aksine organik hayvancılık yaptığınızda sürü üyelerinin kendilerini evcilleştirilmiş, kısıtlanmış ve terbiye edilmiş şekilde değil de; vahşi doğada yaşıyormuş gibi tamamen doğal ve anatomilerine uygun koşullarda bulması gereklidir. Basit bir şekilde anlatırsak bir sürü üyesi; sizin yarattığınız organik hayvancılık tesisinde yaşıyor olsa da sanki vahşi doğada özgürce yaşıyormuş gibi hareket etmeli, tamamen organik gıdalarla beslenmeli ve neslini burada devam ettirmelidir. O yaşam şartlarından ötesini hayvan olan zaten merak etmeyecektir..:) Ayrıca; organik hayvancılığın gerekli şartları arasında ortam koşulları çerçevesinde en önemli madde budur denebilir.

Dolayısıyla; tesisinizdeki yaşam şartlarının da bu esaslara göre düzenlenmesi gereklidir. En önemli hususlar; hayvanların dışarı çıkma ve dolaşma, gölgelik alanlar, otlaklar, barınaklar, temiz hava, doğrudan güneş ışığı gibi konularda kısıtlanmaması ve yapay bir müdahaleye maruz kalmamasıdır. Bu konudaki net ve kesin talimatlar yine organik hayvancılık sertifikasyon kuruluşlarınca belirlenmiştir.

4) Atık yönetimi

Doğrudan hayvanlarla ilgili olmasa da organik hayvancılığın gereklilikleri arasında en önemli kriterlerden birine geldik: Atık yönetimi. Söz konusu işletme sahibi; tesisteki atıkların yönetimini en az hayvanların yetiştirilmesi kadar büyük bir hassasiyetle yerine getirmelidir. Çünkü; ekinlerin, suyun, gübrenin bir katkı maddesine maruz kalarak kontamine olması; bölgedeki besin zincirine yapay bir unsur katacak herhangi bir sorunun oluşması organik hayvancılık prestijine önemli miktarda zarar verecek ve işletmenin ürün kalitesini ciddi oranda düşürecektir. Hatta bu duruma dikkat edilmezse; sürünün ilerleyen kuşakları boyunca organik hayvancılık standartlarından kategori dışına çıkacak sapmalar dahi meydana gelebilir.

5) Hayvanların sağlık koşulları

Tıpkı yaşam koşulları gibi hayvanların sağlık standartları da doğal yaşam koşullarına uygun olmalıdır. Tedaviye veya sağlık tesislerine ihtiyaç duymadan önce tabii ki sürümüzün hasta olmasını istemeyiz. Aynı zamanda organik hayvancılıktaki koşullara uygun bir şekilde yaşamaları da gereklidir. Bu yüzden sürünün doğal çayırlarında, barınaklarında, dinlenme bölgelerinde minimum stres koşulları altında yaşamaları gereklidir.

Buna ilave olarak; sertifikalara uygun olmak kaydıyla hastalanan hayvanların ilaç tedavisi görmesi uygundur. Fakat tedavi olduktan sonra gerekli koşullar sağlanmadığı sürece o bireyin organik olarak pazarlanması veya yetiştirilmesi pek mümkün değildir.

Ayrıca; tedavide organik esaslara aykırı uyuşturucu, hormon, katkı maddesi gibi uygulamalar kesinlikle ama kesinlikle yasaktır.

6) Gerekli kayıtların tutulması ve denetimlerden geçilmesi

Bu madde, yapacağınız herhangi bir girişimcilikte mutlaka rastlayacağınız bir gerekliliktir. Başlığımız da bir işletme esasına dayandığı için organik hayvancılığın gerekliliği arasında bakım, faaliyet ve finansal kayıtlar önemli bir yer tutmaktadır. Hayvanların organik beslenmeleri ve bakımlarından tutun da tedavi ve alım-satım kayıtlarına, işletmenizin finansal hesaplarından standart prosedürlere kadar her şeyi arşivleyeceğiniz bu kayıtlar sizin hem sertifikasyona uygun bir şekilde işinizi yapmanızı sağlayacak; hem de belirli zaman aralıklarında (genelde 5 yıl) yapılan denetimlerde size kolaylık sağlayacaktır.


Organik hayvancılık yapmak isteyenlerin mutlaka yerine getirmek zorunda olacakları şartlar genel hatlarıyla bunlardır. Sizler de görüşlerinizi ve önerilerinizi özgürce belirtebilir; fikirlerinizi tüm okuyucularımıza ulaştırabilirsiniz. Sağlıcakla kalın.

 

 

Bunlar da ilginizi çekebilir!

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*