Plastik geri dönüşümü nasıl yapılır?Aşamaları nelerdir?

Geri dönüşümü yapılabilen ve bu konuda en çok propagandasını gördüğümüz maddelerden biri de şüphesiz ki plastiklerdir. Plastik geri dönüşümünün diğer türlere göre ayrı bir boyut kazanmasının elbette bazı sebepleri vardır. Örneğin; kağıt geri dönüşümüyle kıyaslayacak olursak çok daha kimyasal ve zahmetli aşamaları vardır. Bunun dışındaki başlıca nedenleri sıralayacak olursak:

-Plastiğin petrol gibi çevreye zarar verme potansiyeli çok yüksek bir maddenin ürünü olması

-Petrol ürünü olması sebebiyle doğaya bırakılması halinde çözünürken çok ciddi zararlar vermesi

-Diğer hammadde çeşitlerine göre çok çeşitli kimyasal kombinasyona ve çeşitliliğe sahip olduğu için geri dönüştürülmesinin de uzmanlık gerektirmesi

şeklindedir.

İlginizi çekebilir: Türkiye ve beton geri dönüşümü

Geri dönüşüm basamaklarına geçmeden önce maddenin kendisin bahsedecek olursak plastik; hammaddesi petrol ve petrol ürünleri olan, çeşidine göre bileişk olarak yapısında Karbona bağlamış Hidrojen, Oksijen, Azot gibi elementler bulunan, kullanılacağı endüstriye göre sertlik, esneklik gibi değerleri değişen; sınırından fazla esnetildiği zaman eski haline dönemeyen bir malzemedir. Zaten “plastik” ismi de “lastik” isminin tersi anlamında verilmiştir.

Yapısına göre ayrılan başlıca plastik çeşitleri ise şunlardır:

-PET plastikler

-HDPE plastikler

-PVC plastikler

-LDPE plastikler

-Polipropilen plastikler

Plastik geri dönüşüm basamakları

1)Yukarıda saydığımız binbir çeşit plastik gerek geri dönüşüm için özel hazırlanmış çöp kutularından, gerekse normal çöplerden ayrılarak dönüştürme tesisine gelirler. Burada yapılan ilk işlem ise yığınlar halinde gelen plastiklerin PET, HDPE, LDPE, PVC, vs. çeşidinde olmasına göre ayrıştırılması ve geri dönüştürülmek üzere sınıflandırılmasıdır.

2)Bundan sonra ise tıpkı diğer atık çeşitlerinde olduğu gibi burada da farklı boyutlarda olan plastiklerin ufalanması ve kimyasal işlemler için uygun hale sokulması gereklidir. Dolayısıyla bu plastikle kitleleri kırma makinelerinden geçirilerek küçük ve muntazam parçalara ayrılır. Böylece atık plastikler bir sonraki üretim aşaması için uygun hale gelmiş olur. Plastik kırma makinesinin kabaca nasıl göründüğünü ve nasıl işlem yaptığını merak ediyorsanız aşağıdaki kısa videoyu izleyebilirsiniz:

3)Bu aşamada ise plastik üreticileri iki seçenekten birini tercih etmektedir. Ufalanan bu plastik kalıntıları; ya kontrollü bir şekilde eritilerek sıfırdan üretilen malzemelere belirli oranlarda katılarak değerlendirilmekte, ya da sadece atıklardan olmak üzere %100 geri dönüştürülmüş plastik malzemeler elde edilmektedir. Atık malzemenin değerlendirdiği bu aşamada renklendirme, pekişme, ayrışma, vs. işlemler için çeşitli katkı maddeleri de kullanılmaktadır.

Hangi yolun tercih edileceği ise üretilecek malzemeden beklenen geri dönüşe göre belirlenmektedir. Örneğin; atık plastikleri sıfırdan üretilmiş bir malzemeye serpiştirmeniz halinde malzemeyi daha ucuz hale getirirsiniz fakat kalitesini düşürmüş olursunuz. İkincisini tercih etmeniz halinde ise plastik hem diğerinden çok daha ucuz hem de üretmesi kolay olacaktır. Fakat bir dezavantaj olarak dayanımı düşeceği için daha az sağlamlık gerektiren alanlarda kullanılır.

Benzer bir yazı: Plastik kirliliğine yönelik projelere 365.000 dolar fon sağlanacak

Yazıyı bitirirken birkaç dipnot verelim:

-Plastik kullanımı 1960’lardan itibaren inanılmaz bir artış göstermiş, 2000’li yılları geçtiğimizde ABD ambalaj sanayisinde kullanılan plastik oranı %60’ı aşmıştır.

-21. yüzyıla girdiğimizde plastik geri dönüşümü daha da önem kazanmış; geri dönüştürülen plastik oranı sadece Almanya’da bile %60’a ulaşmıştır.

-Dünyada kullanılan plastiğin %95’e yakını PET, HDPE ve PVC denen çeşitlerden oluşmaktadır.

Bunlar da ilginizi çekebilir!

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*