Rüzgar enerjisinden nasıl elektrik elde edilir?

Yenilenebilir ve temiz enerji kaynaklarına baktığımız zaman güneş panellerinden sonra en çok rüzgar türbinlerine rastlarız. Güneş ışığının yanı sıra yeryüzünde sürekli var olan rüzgar; bizlere bedava enerji üretme ve ondan yararlanma fırsatı sunmaktadır. Tıpkı Mevlana’nın “Cömertlikte esen rüzgar gibi ol” sözü gibi…:) Diğer enerji elde etme yöntemleri biraz daha karmaşık, teknik ve yüksek teknoloji gerektiren yöntemler olsa da rüzgar; bizim istememiz halinde her zaman göreve hazır olarak beklemektedir. Tek yapmamız gereken cömertliklerinden faydalanabilmek için gereken çabayı göstermek..

dikey rüzgar türbinleri
dikey rüzgar türbinleri

İlginizi çekebilir: Dünya ve rüzgar enerjisi

Bu amaç doğrultusunda rüzgar enerjisi elde edebilmek için kullanılacak olan araçlar da rüzgar türbinleridir. Rüzgar türbinlerini güneş panellerinden ayıran en belirgin yönleri ise daha büyük enerji yatırımları için kullanılmalıdır. Hepimiz yollarda, arazilerde dikilmiş o dev pervaneleri görmüşüzdür değil mi? İşte; genelde evlerin çatılarında belirli bir metrekareye kadar gördüğümüz ve nadiren tarla halinde bulunan güneş panellerinin aksine rüzgar türbinlerini evlerin ve tesislerin çatısında pek göremeyiz. Yani ayrı bir enerji üretim tesisi gibidir. Daha az portatiftir. Şimdi de bu kadar büyük ve devasa gözükmesine rağmen çalışma prensibi son derece basit olan rüzgar türbinlerinin genel hatlarıyla nasıl çalıştıklarına göz atalım:

Rüzgar türbinleri nasıl çalışır?

Dışarıdan bakıldığında sadece dönen bir pervane görürüz. Rüzgardan yararlanılan kısım tam olarak budur. Ama bu hareketin nasıl elektrik enerjisine dönüştüğünü anlayabilmek için, pervanenin bağlı olduğu ve o dikdörtgene benzer kutunun içinde olup bitenlere bakmamız gereklidir.

Okumadan geçmeyin: Rüzgar enerjisinin verimliliği

Dönen pervanelerde bir hareket meydana gelir. Belirli bir hızda gerçekleşen bu harekette elde edilen şey kinetik enerjidir. Şimdi; burada elde edilen kinetik enerjinin elektrik enerjisine çevrilmesi gereklidir.

fsgd
Türbinde üretilen AC ya direkt şebekeye verilir ya da DC’ye çevrilip depolanır

İşte bunu gerçekleştirmek için; pervanenin kendisiyle beraber döndürdüğü şaftın; kutunun içinde kalan kısmında sarılmış halde teller bulunur. Onlara belirli mesafede ise sabit olarak bulunan mıknatıslar vardır. Eğer lisede sayısal okuduysanız rahatlıkla hatırlayabileceğiniz bir kuraldır bu. İletken tellerin sürekli dönmesiyle beraber meydana gelen alan değişiminin ve mıknatısların manyetik etkisi yardımıyla teller üzerinde bir akım meydana gelir. İşte beyler bayanlar; rüzgar gücünden elektriğe geçişin ilk gerçekleştiği kısım budur.

Bunu da okuyun: Güneş enerjisinden nasıl elektrik üretilir?

Alternatif Akım (AC) şeklinde üretilen bu akım; türbinin iç kısmında bulunan jeneratör yardımıyla elektrik enerjisine çevrilmiş olur ve böylece şebekenin beslenebilmesi için uygun bir vaziyete girer. Tabii direkt kullanım söz konusuysa değişken akımın yaratacağı zararları önlemek için bir akım sabitleyicisi de gereklidir. Yok direkt kullanılmayıp depolanacaksa; üretilen AC’nin bir inverter yardımıyla doğru akıma (DC) çevrilmesi gereklidir. Doğru akım şeklinde ilgili depolama birimine gönderilen elektrik enerjisini daha sonra standart uygulamalarda olduğu gibi AC’ye çevirmek ve kullanmak mümkündür.

Temel prensipleriyle rüzgar türbinleri bu şekilde çalışır. Sonraki yazılarımızda rüzgar türbinlerinin verimine, kullanılabilirliğine, vs. durumlara dair yazılarla karşınızda olacağız. Hoşça kalın.

Bunlar da ilginizi çekebilir!

2 yorum

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*