Türkiye ve plastik geri dönüşümü

Atık geri kazanımlarının Turkiye’deki durumlarına ve hak ettikleri konumda olup olmadıklarını dair inceleme yazımızda kaldığımız yerden devam ediyoruz. Türkiye ve kağıt geri dönüşümü başlıklı yazımızdan sonra burada da plastik geri dönüşümü ve Türkiye’deki gelişimi, ekonomiye katkısı gibi hususlardan söz edeceğiz.

Çok bilinen ya da az bilinen aklınıza gelecek tüm çeşitleriyle plastik atıkların; geri dönüşüm sanayisinden çok onemli yer tutan ve ekonomiye ciddi manada katkı sağlayan atık çeşidi olduğu herkes tarafından kabul edilmektedir. Halıyle plastik geri dönüşümünün yüzdelik oranında veya ar-ge teknolojisinde sağlanacak en ufak bir gelişme, hem çevreciliğe, hem ülke ekonomisine hem de yatırımcısına ciddi kazançlar sağlayabilecek bir hamle olacaktır. Zaten gerçekçi bir bakışla şunu da kabul etmek gerekir ki; geri dönüşümün doğaya ve çevreye ciddi katkılarda bulunacak şekilde ilerlemesinin anahtarı, yatırım ve girişimcilik için kazançlı ve cazip bir sektör haline getirilmesinden geçmektedir.

Yukarıda her açıdan yapmaya çalıştığımız açıklamalardan ve geri dönüşümde dikkat edilmesi gereken unsurlardan sonra dünyadaki piyasaya göz atacak olursak; Amerika ve Avrupa’da geri dönüşüm doğal olarak Türkiye’de daha ileri durumdadır. Plastik olsun veya başka materyal çeşitleri olsun her birinin geri dönüşüm miktarı ve teknolojisi epey mesafe kat etmiş ve ülke ekonomisinde ciddi yer etmiş durumdadır. Öyle ki; Almanya’da ve pek çok İskandinav ülkesinde ikincil plastiğin tekrar kullanımı ve geri dönüşüm miktarı %65-70 ve hatta daha fazlasını bulabilmektedir. Bu arada; plastik geri dönüşümünün teknik detaylarını merak edenler “Plastik geri dönüşümü” adlı yazımızı bağlantıya tıklayarak okuyabilirler.

Türkiye’de plastik geri dönüşümünün gelişmişliğine ve ekonomimizdeki konumuna değinecek olursak; özellikle 2000’li yıllar sonrasında çok ciddi bir ivme yakalandığını ve piyasada ikincil plastik kullanımının büyük artış gösterdiğini gözlemleriz.

21. yüzyıl öncesindeki geri dönüşüm oranları bugünkünden çok daha düşük yüzdede ve ancak dar bir iş kolu olabilecek durumdayken, günümüzde plastik geri dönüşümü çok ama çok ciddi bir endüstri haline gelmiştir.

2016 yılında piyasadaki plastik geri dönüşüm oranı neredeyse yarı yarıyadır ve bu oran her geçen yıl artacaktır. Eski yazımızda da ele aldığımız gibi üretilen bu ikincil hammaddeler daha çok kalite faktörünün büyük önem taşımadığı alanlarda kullanılmaktadır.

2013 ve günümüz arasındaki 3 yıllık süreç dahilinde planlanan Milli Geri Dönüşüm Eylem Planı; plastik geri dönüşümünün sıçrama kazanmasını sağlayan en önemli hamlelerden biri olmuştur. Bir kalkınma planı niteliğinde uygulanan bu plan sayesinde plastik ve tüm geri dönüşüm dalları piyasalardaki varlığını arttırmış, günümüz ekonomisine, dolayısıyla geleceğin yeşil ekonomisine ciddi bir ana kolon oluşturmuştur.

Peki? Bu istikrarlı ve ağır ağır yükselişine ek olarak Türkiye’de geri dönüşüm endüstrisinin eksikleri, geliştirilebilecek yönleri ve dikkat edilmesi gereken unsurları nelerdir?

“Bundan sonrasında ne yapılabilir?” düşüncesiyle hareket ederek bu soruyu cevaplayacak olursak su şekilde bir sıralama yapabiliriz:

1) Türkiye’de plastik atıklar, genelde diğer kullanılmaz çöplerle karışmış pis ortamlardan ve özensiz koşullardan toplanmaktadır. Bu durum da sahip olunan potansiyelin çok küçük bir kısmının degerlendirilebilmesine ve toplama aşamasının masraflı olmasina sebep olmaktadır.

2) Toplama ve tedarik etme aşamasındaki zorluklardan dolayı ikincil plastik üretilinceye kadarki aşamadaki masraflar artmakta, giderlerin ve aracı miktarının artmasına bağlı olarak üretim maliyeti de artmaktadır.

3) Geri dönüşüm piyasasının sürekli büyümesine ve gelişmesine zıt olarak plastik geri dönüşümü; Türkiye’de araştırma ve teknolojiye yönelik çalışmaları gereğince yapılan bir sektör degildir.

4) İlgili sektörlerde çalışanların ve bu konularda bilinçli olanların yaptığı çalışmalar dışında plastik geri dönüşümü, hala Türkiye’de toplumsal bilince yeterince adapte edilmemiş ve halk nezdinde önemi yeterince idrak edilememiştir. Sosyal alanda yapılacak çalışmaların, plastik geri dönüşümüne en az teknik ve ar-ge kadar katkısı olacağı muhakkaktır.


Evet sevgili okurlar. Plastik geri dönüşümünün Türkiye’de ve dünyadaki konumu, birkaç yıl sonra ulaşacağı pazar payı gibi konularda sizlerin belirtmek istedikleriniz nelerdir? Fikirlerinizi belirtirseniz çok seviniriz.

Bunlar da ilginizi çekebilir!

4 yorum

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*